Gelukkig nieuwjaar!

De enquêtes van december 2025 leveren een realiteitscheck waar geen politicus omheen kan. In Mindanao blijft vicepresident Sara Duterte, telg van de diepgewortelde Duterte-dynastie, genieten van buitengewone waarderingscijfers — de meeste respondenten in Mindanao keuren haar goed en vertrouwen haar. 

Ondertussen presteert president Ferdinand Marcos Jr., erfgenaam van de machinewerking van een overleden dictator, veel slechter in het zuiden van de Filipijnen. In Mindanao blijven zijn vertrouwens- en goedkeuringscijfers achter bij die van Duterte. Geografie, geschiedenis en familie-erfenis vormen de perceptie met een precisie die geen campagneslogan kan evenaren.

Het contrast tussen Luzon en Mindanao is uitgesproken. Marcos Jr. behaalt zijn sterkste cijfers in Luzon, terwijl Duterte regeert in de Visayas en Mindanao. Over de hele archipel lijken mensen meer onderscheid te maken tussen dynastieën dan beleidslijnen: de naam Marcos behoudt enig gewicht in het noorden, terwijl het merk Duterte in het zuiden loyaliteit afdwingt die grenst aan instinct.

Mindanao's bijna unanieme omhelzing van Duterte toont een fundamentele waarheid in de Filipijnse politiek: dynastieke loyaliteit weegt vaak zwaarder dan een nationaal ambt, vooral wanneer gecombineerd met lokale identiteit, effectief patronage en culturele affiniteit. Marcos Jr., ondanks het bekleden van het hoogste ambt, wordt gewantrouwd in de Visayas en Mindanao, terwijl zijn goedkeuring in de rest van Luzon bescheiden positief is.

En zo blijven de Filipijnen een land waar regionalisme, dynastieke geschiedenis en bestuurschandalen de publieke perceptie meer vormgeven dan retoriek of nationalisme. De dominantie van de Dutertes in Mindanao is geen toeval. Het is het product van jarenlange lokale verankering.

De Marcos-dynastie wordt geconfronteerd met de lange schaduw van haar verleden en een bevolking die steeds meer op haar hoede is voor gecentraliseerd gezag. Dit negeren betekent een verkeerd begrip van de geografie van onvrede en de hachelijke calculus van leiderschap in de archipel.

Zekere winnaar?

Dus, is Sara Duterte een zekere winnaar in de presidentsverkiezingen van 2028? Niet zo snel.

Haar opkomst in 2028 als onvermijdelijk bestempelen is toegeven aan een verleidelijke veronderstelling. Het publiek mag Marcos Jr. verafschuwen, en terecht, want zijn regering zwemt in corruptie en hij draagt volledige commandoverantwoordelijkheid.

Toch doet Marcos Jr. niet mee in 2028. Hij heeft al gewonnen, dankzij Sara's onvoorwaardelijke steun in 2022. Zij bracht de Marcoses terug naar Malacañang en behandelt hem nu alsof hij haar rivaal gaat worden. Dat is hij niet. Het ingebeelde dynastieke duel is belachelijk. Bongbong Marcos en Inday Sara waren het UniTeam van 2022, een team dat eenheid beloofde maar chaos leverde. Ze zijn dezelfde banaan, vogels van dezelfde veer, die officieel stopten met elkaar "te vleien" in 2024.

In deze context is Sara Duterte een blinde bokser in de politieke ring. Handschoenen omhoog, cirkelen, zwaaien met vertrouwen geboren uit dynastie, lokale loyaliteit en het extatische applaus van Mindanao, landt ze stoten op schaduwen. Ze stelt zich een rivaal voor, maar de man die ze ziet heeft al het gevecht gewonnen dat zij hielp organiseren. Ze bracht hem terug naar Malacañang; nu beukt ze een geest. De absurditeit is heerlijk.

Ondertussen wachten de echte bedreigingen voor haar ambities geduldig. Ze staat terecht voor een plunderklacht en een impeachment-klacht doemt op aan de horizon — het wacht allemaal als een meedogenloze scheidsrechter die klaar staat om de bel te luiden. Ze heeft al enige tijd vragen over haar gebruik van publieke middelen ontwijkt, maar zelfs het behendigste voetenwerk kan niet ontsnappen aan het geheugen van de geschiedenis. Op een dag zullen de belastingbetalers gerechtigheid eisen, en geen applaus, geen lokale adoratie, zal haar beschermen.

Mindanao aanbidt haar; Luzon tolereert haar; de Visayas kijkt nauwlettend toe, ondersteunend maar gematigd. Marcos Jr., hoewel hij het hoogste ambt in het land bekleedt, wordt bijna overal elders gewantrouwd. Toch is het gevecht in haar verbeelding een dynastiek duel tussen de Dutertes en Marcoses. Opnieuw, dat is het niet. 

De geschiedenis biedt haar waarschuwingen in het geval van voormalig vicepresident Jejomar Binay die, net als Sara, werd gezien als een zekere winnaar bij de presidentsverkiezingen van 2016. Maar hij verloor — hij werd verpletterd in de verkiezingen door Sara's vader, Rodrigo, iemand die niet eens werd gezien als een politiek zwaargewicht een jaar of maanden voor de verkiezingen van 2016.

Corruptiekwesties achterhaalde Binay's poging tot het presidentschap meedogenloos. Binay steeg in de peilingen totdat corruptieschandalen hem in een neerwaartse spiraal trokken vanaf het laatste deel van 2015.

De sneeuwbaleffect van de anticorruptiebeweging bereidt mogelijk onbewust Sara's echte vijand voor — een niet-zwaargewicht die de K.O.-slag zou kunnen uitdelen net als in 2016. Elke onthulling en elk protest scherpen het oog van het publiek aan. Door de aandacht te vestigen op corruptie en verantwoording te eisen, traint de beweging kiezers om dynastiek privilege te onderzoeken en het gebruik van publieke middelen in vraag te stellen.

Sara's ware tegenstander zal het ontwaakt electoraat zelf zijn, klaar om door schijn heen te kijken, de puntjes te verbinden en zelfgenoegzaamheid te straffen. Elke moralistische tromroffel vandaag kan morgen een hamer worden, die de illusies van onvermijdelijkheid waar ze zo op vertrouwt, neerslaat. 

Uiteindelijk kan een blinde bokser de gevolgen van misrekeningen niet ontwijken. Sara zal misschien spoedig ontdekken dat de geschiedenis in de schaduw wacht, klaar om de slag te landen die ze niet ziet aankomen. Pastilan. – Rappler.com