[Inside the Newsroom] Oliecrisis 2026: Hoe kunnen we rimpels van hoop creëren?

Het is nog geen vier jaar geleden dat we de COVID-19-crisis overleefden, en nu treft er nog een crisis ons harder — deze keer, in onze portemonnee. 

Terwijl COVID-19 in essentie een gezondheidscrisis is, is de oliecrisis van 2026 voornamelijk een prijsschok — voorlopig. 

Zelfs als het huidige staakt-het-vuren tussen de VS en Iran leidt tot een einde van het conflict in het Midden-Oosten, wordt niet verwacht dat de aardolieprijzen terugkeren naar betaalbare niveaus vanwege beschadigde faciliteiten in het Midden-Oosten. De wederopbouw zal jaren duren, zeggen experts uit de olie-industrie.

Hallo, ik ben Gani de Castro, senior desk editor van Rappler. In de redactie hebben we geprobeerd lezers op de hoogte te houden van de oorlog in het Midden-Oosten met behulp van Reuters; voor lokale content hebben we verschillende soorten informatie verstrekt met focus op de impact ervan op onze samenleving. 

We bevinden ons nog maar in de vroege stadia van de prijsschokken.

Jeepney-chauffeurs hebben hun routes beperkt of gestopt in de meeste gebieden omdat diesel onbetaalbaar wordt. Zoals een jeepney-chauffeur aan Rappler vertelde, "Ang sakit sa puso." (Het breekt mijn hart.)

Forenzen slaan belangrijke gebeurtenissen zoals familiebegrafenissen over vanwege hoge vervoerskosten.

Cebu Pacific en Philippine Airlines hebben bepaalde vluchten geannuleerd of verminderd, en brandstofsupplementen zijn gestegen. 

Commerciële en kleine vissers, die met diesel of benzine naar zee varen, staan "op het randje" nu de brandstofprijzen blijven stijgen. 

Groenteboeren laten hun gewassen rotten omdat ze geen geld verdienen met het oogsten en leveren ervan.

In Cebu zien kleine booteigenaren minder klanten nu het toerisme wordt getroffen.

Fabrikanten en handelaren van goederen die worden verkocht in kruidenieswinkels, supermarkten en andere winkels zeggen dat ze prijsverhogingen niet langer kunnen tegenhouden na oproepen van de overheid.

Te midden van de eerste schok zijn er debatten ontstaan over hoe de grote prijsstijgingen het beste kunnen worden beperkt. Voorstellen variëren van het verwijderen van belastingen op brandstof tot het gebruik van het geld voor directe interventie voor de mensen die het het hardst nodig hebben. 

Rappler heeft een aantal columns gepubliceerd van University of the Philippines economieprofessor JC Punongbayan over waarom het beleid tijdens het regime van Ferdinand E. Marcos niet moet worden herhaald.

• [In This Economy] Pas op voor populistische maatregelen om de olieprijsschok aan te pakken
• [In This Economy] Marcos' nieuwe brandstofbelastingwet: Een geschenk aan de rijken?
• [In This Economy] Pas op voor de aantrekkingskracht van prijsplafonds op brandstof en voedsel

Een belangrijke factor die velen vergeten in dit debat is hoe slecht onze overheidsfinanciën verslechterden tijdens de regeringen van Rodrigo Duterte en Ferdinand Marcos Jr. Het opnieuw subsidiëren van brandstof zou kunnen leiden tot een fiscale crisis die de zaken erger maakt voor het land. Dit zijn lessen die niet alleen zijn geleerd uit onze ervaring, maar ook van andere landen.

De prijsschokken zullen de komende maanden verergeren, en het kan veranderen in een persoonlijke veiligheidscrisis: meer overvallen, mogelijk zelfs plunderingen, ontvoeringen en andere misdaden.

Prijzen van voedsel en de meeste andere goederen zullen de komende maanden blijven stijgen en zullen ons in de tweede helft van het jaar hard raken. (LEES: Worst-case scenario: Minstens 50% prijsstijging van rijst, varkensvlees en kip als de Golfcrisis aanhoudt)

Lagere middenklassehuishoudens of degenen die net boven de armoedegrens zitten, zullen in armoede vervallen, waardoor de kleine vooruitgang die we hebben geboekt bij het verminderen van armoede teniet wordt gedaan.

Met verbroken toeleveringsketens zullen tekorten aan verschillende goederen op middellange en lange termijn worden gevoeld. (LEES: [Vantage Point] Wanneer brandstof ophoudt een kostenpost te zijn en een beperking wordt)

Het in stand houden van rijstproductie zal moeilijk zijn omdat boeren bezuinigen op het gebruik van meststoffen. Voedselonzekerheid zal naar verwachting de komende jaren verergeren.

Veel arbeidsmigranten in het Midden-Oosten worden geconfronteerd met banenverlies nu de oorlog bedrijven sluit, en twee Filipijnen in Israël zijn gedood.

Geconfronteerd met een krachtige sociaal-economische storm, zullen de Filipijnse mensen gebruik moeten maken van onze krachten: de sterke sociale banden, vooral familie- en gemeenschapsbanden, die ons hebben geholpen crisis na crisis te overwinnen. 

Een aantal zijn al begonnen, zoals de gemeenschapspantries die duizenden hielpen tijdens de pandemie. 

We hebben meer van deze initiatieven nodig. 

Herinner u: 

• Hoe onze gezondheidswerkers hier en in het buitenland hun leven riskeerden tijdens de pandemie.
• Hoe miljardairs en grote bedrijven dure COVID-19-vaccins kochten en ze gratis weggaven. 
• Hoe winkelconglomeraten hun huurders hielpen door geen huur te vragen, zelfs als dat financiële verliezen betekende.
• Hoe NGO's en maatschappelijk betrokken individuen samenwerkten om de producten van boeren te kopen. 

We hebben al verhalen gehoord over forenzen die jeepney-chauffeurs een fooi geven of hun wisselgeld niet terugnemen.

We hebben meer van deze daden nodig omdat de ayuda (hulp) van de overheid — hoewel nuttig — gewoon te traag is, gezien de omvang van degenen die het nodig hebben, en zeker niet genoeg voor degenen die zwaar worden getroffen door de prijsschokken. 

Bovendien, als we verder gaan, laten we beginnen met het opstellen van een nationaal plan voor energiezekerheid: een snellere overgang naar hernieuwbare energie op nationaal, lokaal en huishoudelijk niveau. We moeten het voorstel van een Petron Corporation-functionaris overwegen om een nationale strategische aardoliereserve te hebben, in essentie een tankpark gevuld met ruwe olie of geïmporteerde brandstoffen. Het is een best practice in veel landen om plotselinge olieprijsschokken op te vangen.

We kunnen brandstofprijzen niet controleren, maar we kunnen onze afhankelijkheid van geïmporteerde aardolie op lange termijn verder verminderen en beter voorbereid zijn op oorlogen die leiden tot brandstoftekorten.

Laten we de oliecrisis van 2026 gebruiken als een nieuwe kans om rimpels van publieke en private initiatieven te creëren die hoop brengen in moeilijke tijden. – Rappler.com

Video afspelen

Inside the Newsroom is een nieuwsbrief die elke week rechtstreeks in uw inbox wordt bezorgd. Bezoek rappler.com/newsletters om uw nieuwsbriefabonnementen te beheren.